Budujemy przyjazną

PRZESTRZEŃ

Wyboista droga do ożywienia gospodarczego
1.05.2011

Źródło: Eurobuild
Wraz z poprawą sytuacji gospodarczej developerzy i inwestorzy nabrali większej skłonności do penetrowania nowych terytoriów – taki wniosek wyciągnęło wielu uczestników konferencji dot. Rynku Biurowego Europy Środkowej i Wschodniej zorganizowanej przez Eurobuild Conferences.

Najwyraźniej do wszystkich wreszcie dotarło, że region Europy Środkowej i Wschodniej (CEE) to szeroka mozaika bardzo różnych rynków. Kto nadal ma wątpliwości powinien rzucić okiem na liczby: podczas gdy 7% wskaźnik pustostanów w Warszawie jest zbliżony do zdrowego poziomu, inne rynki, takie jak Sofia z rekordowo wysokim wskaźnikiem pustostanów wynoszącym ok. 30%, czeka kolejny trudny rok. Mimo ogólnie optymistycznego nastroju na Konferencji dot. Biur w Europie Środkowej i Wschodniej zorganizowanej 29 marca w hotelu Marriott w Warszawie, aktorzy rynkowi najwyraźniej wyciągnęli wnioski i zachowują ostrożność.

„W tym roku w regionie CEE zwiększy się aktywność inwestycyjna. Inwestorzy szukają głównie produktów zgodnych z ich główną działalnością” – wyjaśniał Jos Tromp, szef badań i usług konsultingowych dotyczących CEE w firmie CB Richard Ellis, prowadzący dyskusję pt. „Powody do radości – lub smutku”. W panelu tym uczestniczyli Marcus Kuttner – szef zarządzania aktywami CA Immo na regiony CEE, Europy Płd.-Wsch. i WNP, Tomas Picha – dyrektor ds. transakcji Invesco Real Estate na CEE, oraz Jacek Wachowicz – dyrektor ds. wynajmu i sprzedaży w Globe Trade Centre. Paneliści z optymizmem mówili również o długoterminowych perspektywach rynków w Budapeszcie i Bukareszcie, obecnie znajdujących się w trudnej sytuacji. Niezależnie od rosnącego zainteresowania pozostałymi rynkami regionu, najbardziej atrakcyjną lokalizacją pozostaje Polska, przynajmniej jeżeli mowa o przenoszeniu działalności z Europy Zachodniej i USA. „Nie możemy konkurować z krajami takimi jak Chiny i Indie, ale mamy inne zalety, takie jak, na początek, bezpieczne środowisko polityczne i biznesowe do działania” – argumentował Przemysław Stangierski, partner z A.T. Kearney Polska. w panelu zatytułowanym „Mapa drogowa outsourcingu procesów biznesowych” (BPO) dotyczącym rozwoju usług outsourcingowych w regionie uczestniczyli również Pawel Panczyj z firmy Ernst & Young, Piotr Michalski – właściciel Grupy Buma, oraz Rafał Szajewski, szef zespołu ds. outsourcingu procesów biznesowych w PAIiIZ. Polska, mimo rosnących kosztów pracy, nie powinna się martwić. „Duże firmy zmieniają postawę – potrafią wejść do mniejszych miast i szkolić rekrutowanych pracowników” – twierdził Rafał Szajewski.

Firmy zmieniają również swoje podejście do powierzchni biurowych, a trend ten znajduje potwierdzenie w rosnącej liczbie biurowców otrzymujących zielone certyfikaty. Jednym z przykładów jest Rondo 1 w Warszawie, omówione szczegółowo podczas dyskusji – analizy przypadku „Przystosowanie się do zielonego jutra”. Uczestniczyła w nim analityk ds. zrównoważonego rozwoju Michelle Vanderdoes z firmy Epstein, Karol Bartos reprezentujący MGPA (właściciela budynku), oraz Anna Skubis-Sobańska, dyrektor ds. zarządzania nieruchomościami w Hochtief Development Poland. Po przypomnieniu przedmiotowego procesu ukończonego w roku 2006 oraz podzieleniu się doświadczeniami uzgodnili, że ostatecznie był on wart całego włożonego wysiłku, nawet jeżeli potrwał dłużej niż pierwotnie oczekiwano. „Po wszystkich zmianach, jakie wprowadzono w budynku widzimy obecnie, że zwiększyła się również świadomość tych zagadnień wśród najemców” – skomentowała Anna Skubis-Sobańska. Dyskusja pt. „Zarządzanie polem bitwy” między Bartłomiejem Łepkowskim – szefem zarządzania nieruchomościami w Knight Frank, Rafałem Mateusiakiem – prezesem NAI Estate Fellows, Andrzejem Mikołajczykiem -dyrektorem zarządzającym CA Immo Real Estate Management Poland i Thorstenem Brüdigamem – prezesem HSG Zander Polska posłużyła przeanalizowaniu obecnej sytuacji w zarządzaniu nieruchomościami w Polsce.

Uczestnicy rynku zgodzili się, że czeka ich kolejny trudny rok, ale Andrzej Mikołajczyk wniósł pozytywny ton do dyskusji, mówiąc: „Tak, na rynku jest miejsce dla nowych graczy i – kto wie – może do nich należeć nasza firma”.